Uit lesmateriaal Essential Coaching.
In 1978 kwam ik op een vreemde, zelfs mysterieuze wijze in aanraking met het boek “Op zoek naar het wonderbaarlijke” van P.D .Ouspensky. (1) Het werd mij destijds in handen gedrukt door een goede vriend, met de boodschap: “Hier staat ‘alles’ in”. Al lezende in dit boek, wat mij gaandeweg steeds meer begon te fascineren wegens een buitengewone exactheid die ik in andere New Age boeken zelden tegenkwam, stuitte ik op de term “zelf herinnering”.
Deze term kende ik uit geen enkel ander werk. Uiteraard hebben verschillende auteurs van uiteenlopende disciplines het over aandacht en bewustwording. In dit geval wil ik bijvoorbeeld verwijzen naar de Vietnamese Boedhist Thich Nhat Hanh die met zijn kleine doch beknopte boekje The Miracle of Mindfulness (2) een zeer interessant werk geschreven heeft. Toch scheert hij, met vele anderen, net voorbij aan hetgeen Gurdjieff “zelf herinnering” noemt, ondanks dat ze er wel zeer dicht bij komen!
Zelfherinnering is een term die Gurdjieff in dit boek koppelt aan het waarnemen van je indrukken tegelijkertijd met het waarnemen van jezelf.
Zo kan men waarnemen dat men een denk-impressie opmerkt, een gevoels of emotionele impressie registreert, of een fysiek / instinctieve sensatie gewaarwordt.
Om dit ietwat te verdiepen: Men kan bijvoorbeeld na tal van overdenkingen met betrekking tot een bepaald onderwerp plotseling opmerken dat men denkt, “Ik Denk”. Iets via het gevoel waarnemen, zoals het voelen van een sfeer, al dan niet prettig, “Ik Voel”.Waarnemen dat men fysiek iets registreert zoals jeuk, “Ik neem mijn lichaam waar” evenals ik heb honger, wat de instinct-zijde van het registreren van het lichaam is. Gurdjieff brengt hier bij in dat alles wat waargenomen wordt nog steeds mechanisch gebeurt, “het neemt dit alles waar”. Gurdjieff zegt dan:” U voelt niet: ik neem waar, ik merk op, ik zie. Men herinnert zichzelf niet als men zichzelf waarneemt. Blz 132 Op zoek naar het wonderbaarlijke, zesde druk.
Dit vond ik een enorm belangrijk inzicht voor mijzelf, temeer daar ik destijds met allerhande experimenten m.b.t. aandacht bezig was. (3) Als ik het nu achteraf definieer voor mijzelf zou ik willen zeggen dat men zeer geconcentreerd met iets bezig kan zijn terwijl er geen beleving van “ik” bij is. Maar alles wordt honderd keer levendiger als dit er wel bij is. Of laat ik het anders zeggen. Gedurende de dag zijn er momenten dat men zich in een flits presenter “voelt”, waarna dit “presenter” al weer zeer snel verdwijnt als men er niet op let en geen inspanning verricht om dit “ presentere” te behouden.
Nu is het eenmaal een bekend fenomeen voor iedereen die ook maar aan enige zelf observatie heeft gewerkt, dat men zodra men in contact treed met een ander, in 99 % zichzelf (even) kwijt is, zoniet volkomen geïdentificeerd is met de rol die men meestal speelt t.o.v. anderen. Het is bekend (4) dat Gurdjieff zijn leerlingen als een oefening meegaf om “zichzelf te herinneren op het moment dat men de leidinggevende op het werk tegenkwam”.
Ik zal op deze plaats het commentaar van Gurdjieff op het eventuele falen niet vermelden, belangrijker is het om naar de Berenklauw te gaan kijken in relatie tot zelf herinnering, rollen spelen en zicht op persoonlijk optreden.
Toen ik enkele jaren geleden deze Berenklauw wilde prepareren als bloesemremedie, had ik het geluk dat deze op een plaats stonden waar ze majestueus konden uitgroeien. Het was niet de Kaukasische Berenklauw die ik wilde prepareren maar de inheemse. Toch waren sommige exemplaren ver over de twee meter, zeer uitzonderlijk. Wat mij fascineerde was de sterke mate van eigenheid die ze toonden temidden van vele andere planten, waarbij Ridderzuring en grote Brandnetel de meerderheid vormden. De Berenklauw “duwde” deze gewoon aan de kant! Nu is het niet zo dat de Berenklauw elk jaar prominent en dominant is op een bepaalde plaats, het jaar daarna waren ze veel minder aanwezig. Dit hangt o.a. af van de vele kosmische cycli en de jaarlijkse eclipsen. In dit jaar was het gewoon de taak voor de Berenklauw om in alle in en evolutie processen op onze planeet, gerelateerd aan de plaats waar ze stonden, een grotere rol te vervullen, ten minste zo zag ik het.
Terwijl ik mijn ( gevoels) indrukken van deze Berenklauw in relatie met de omgeving ordende vond ik het thema “eigenheid” het belangrijkste, maar ook “ruimte” in relaties. Ik kon dit combineren met een kosmisch preparatie moment waarin het kernthema “ik en de ander” is. Dit leek mij zeer plausibel en in overeenstemming met mijn overdenkingen van alle indrukken die ik had van deze majestueuze Berenklauw.
Algemene beoogde werking van de Berenklauw.
Eerste hoofdthema
Het binnen relaties zien wat de grote lijn is en wat de hoofdzaken zijn.
Ondersteunend dan wel bewustzijn genererend:
1 Het zal je makkelijker afgaan om in een relatie te laten zien wie je bent, waarbij je je goede eigenschappen makkelijker kunt laten zien. Dit eventueel uitgebreid met het makkelijker kunnen omgaan met je kinderen of andere activiteiten waarbij expressie het sleutelwoord is. De achtergrond kleur hierin is communicatie.
2 Ook kun je makkelijker met je eigen afkomst omgaan, waarbij je je familie wortels kan gaan ervaren als een steun uit het verleden, of juist dat je makkelijker kunt doorborduren op je afkomst. De achtergrondkleur hierin is het aanwezige familie talent. Daar je wat dit betreft dieper wortelt in je afkomst heeft als voordeel dat je ook beter in je eigen lijf komt te zitten.
3 Gaandeweg een inzicht in het procesmatig verloop binnen relaties, zie eindthema van deze remedie.
4 Langs dit alles is er het “ontwaken van een soort scannen” hoe je gedrag is. Er ontwaakt een bepaalde sensitiviteit. Wellicht was het juist dit wat je in het verleden onzeker maakte. In je dagelijkse optreden, vooral in relatie met anderen, ga je verfijnd waarnemen wat er is, de sfeer is groepsdynamische processen, en het grote geheel om je heen. Deze ontwakende of herontdekte sensitiviteit zou de sleutel naar je innerlijke wereld kunnen worden.
Het tweede hoofdthema
Wat betreft de innerlijke beleving van deze remedie liggen de zaken heel anders. Op het eerste oog zul je zien dat alles wat met persoonlijk optreden te maken heeft je makkelijk afgaat, daarna komt de verdieping. In je eigen persoonlijke optreden ontwaakt dan het thema “structuur en eigenheid”. Daarbij leren zien wat met jouw persoonlijke ontplooiing te maken heeft en hoe dit in te zetten is op je levenslijn. Een tweede belangrijke aansturing van deze remedie is dat je kunt gaan ontdekken dat je niet hoeft te mengen met anderen!
1 Hierbij komt een verhoogd zicht op de bijzaken om de hoek kijken, bijzaken die je wellicht voorheen naar de ander geventileerd zou hebben als uitlaatklep, omdat juist de bijzaken je erg emotioneel raakten, maar die je nu gebruikt om jezelf scherp te zetten qua aandacht en zelfbewustwording, met name binnen de dagelijkse contacten. Je leert wellicht dat het altijd maar ventileren van je mening je niet altijd evenveel oplevert.
2 Toch wordt je steeds bewuster van communicatie.
3 Het leert je inzien hoe je vaak op een “moederlijke” wijze elke keer dienend optreed naar de ander toe en welke rollen je binnen al je kortere contacten en relaties speelt. In ieder geval een her-evaluatie van het dienende beginsel in je.
4 Nu koppelt er iets terug naar het eerste hoofdthema punt 1 nml dat waarbij je in dit thema de wind mee hebt, in het tweede thema je eigenheid veel scherper zal ervaren. Dit lijkt in tegenspraak met elkaar maar dat is absoluut niet zo. Bij het eerste hoofd thema punt 1 kijk je vanuit de hoofdzaken naar dingen voornamelijk gerelateerd aan expressie, in het tweede thema kijk je vanuit je eigenheid naar deze expressie, deze beleef je op een veel dieper, spiritueler, niveau. Op dit niveau zul je dan ook veel eerder geneigd zijn te kijken vanuit jouw visie op het tonen van jezelf in de communicatieve sfeer. De laatst genoemde genereert dan ook de aanzet tot bewustwording en de vraagstelling “Wie ben ik ??”.
5 Je leert je scherp doch oprecht profileren binnen relaties, waarbij de confrontatie niet geschuwd wordt. Eventueel zelfs het snijden in je netwerk van contacten en relaties zou kunnen gebeuren. Al je relaties opnieuw ijken en toetsen op waardevolheid! Verder kan dit variëren van het muurbloempje dat op veroveringstocht gaat tot iemand die zich uitermate bewust is van de rollen die hij of zij gespeeld heeft maar de gewenste reactie, wat de vroegere routine was, rigoureus wegsnijdt uit dit vernieuwde gedrag naar anderen toe. Een behoorlijk stukje werk dus!
6 Toch is dit dienende en elke keer de gewenste reactie geven, de ingang naar bewustwording van “het grote” binnen elke relatie. Elke relatie is zo groot aan dynamiek en wat al niet meer dat we dat in ons gangbare gedrag binnen relaties nogal snel over het hoofd zien. Juist doordat je oog krijgt voor het “ongeconditioneerde” binnen relaties kun je je ook min of meer bevrijden van de rollen die je speelt binnen relaties. Dit geeft een stuk afstand naar deze rollen waardoor deze bewustwording van “Het ongeconditioneerde binnen relaties” jou je eigen distillaat der menselijke ervaringen binnen relaties laat extraheren. Een distillaat, krachtig genoeg om te zien wat jouw eigen gedrag in het algemeen aan impact heeft, maar ook wat het “Kostbare” van jouw eigen weg is.
7 Met een inspanning naar je afkomst of eigen omstandigheden toe kun je hier dan ook een flinke vooruitgang in boeken .
Toevoeging aan tweede hoofdthema, punt 4.
Dit hele traject waarbij je tot twee maal toe terug gebracht bent naar je eigen ontplooiing heeft als culminatie dat je een (geestelijke) herordening in je relaties gaat aanbrengen. Eerst kon je de ander gebruiken om jouw spiegel te zijn, nu kun je terug gaan geven, geef je terug wat je van de ander ontvangen hebt.
Op je levenslijn heb je te maken met de volgende krachten:
Via een inspanning op het gebied van de relaties, afkomst en je visie m.b.t. relaties deze bijsturen.
Via persoonlijk optreden en bewustwording van relaties makkelijker een andere levensweg kiezen.
Eindthema: Een aanvang maken om op een gebalanceerde manier de volgende drie gebieden aan elkaar te smeden: Groepsdynamiek en sociale contacten, waarin een leidersrol zeker meespeelt. Dit gaat samenhangen met en waaiert uit naar (1) het stevig bewaken van het “eigen erf” in die zin dat je selectief wordt in contacten en ook geen zin meer hebt in geouwehoer en (2) een krachtiger formuleren van je levensvisie en het daadwerkelijk “coördineren” van je contacten.
Eigenlijk is dit een waardevolle remedie als je ergens problemen op welk relationeel vlak dan ook tegenkomt. Dit kan dus ook te maken hebben met verstoorde werkverhoudingen. Je mag deze remedie dan ook zeker plaatsen in de lijst “ herijker van relaties”. Maar ook voor kinderen die niet weten wat ze willen om welke reden dan ook. (Meestal omdat ze teveel afgezeikt zijn)
Nu zult u zich als lezer afvragen wat dit met zelf herinnering te maken heeft. Nu dit is zeer simpel. Ondanks het ogenschijnlijke gemak waarmee je jezelf in eerste instantie tot activiteit brengt, loop je met deze remedie aan tegen bewustwordingsprocessen op de as “ik en de ander” die relatief groot zijn. Een ideale “spanning” om dit zelf herinneren actief op te pakken! En geef het eens toe, hoe moeilijk is het om de ander te ontmoeten zonder dat je jezelf verliest in mechanisiteit, laat staan dat je jezelf kunt herinneren
(1) P.D.Ouspensky “Op zoek naar het wonderbaarlijke”.
(2) The Miracle of Mindfulness, Thich Nhat Hanh ..ISBN 0-8070-1118-5 Beacon Press Boston U.S.A.
In mijn versie van dit toch zeer waardevolle boekje staat op blz 4, hoofdstuk 1 paragraaf 2 de volgende woorden:
” I’m being completely myself, following my breath, concious of my presence, and concious of my thoughts and actions”.
Dit lijkt zeer veel op het daadwerkelijk aanwezig zijn van het “ik” in zelfwaarneming, ondanks dat deze eerbiedwaardige monnik er niet in slaagt het zo te benoemen! Zelf-waarneming is iets totaal anders als zelf herinnering. Ook noemt hij niet die opmerkelijke “flits” van bewustzijn die binnentreed in je en jouw in zijn geheel omhoogtilt naar een hoger plan. Sommige mensen verwarren deze helderheid, die iedereen gedurende de dag wel eens overkomt, met bijvoorbeeld een “ deja vu”. Ik leg het ook wel eens uit als een wolk van energie die achter en boven het hoofd zweeft en die tijdens een inspanning om jezelf te herinneren in / naar het hartgebied stroomt. Het vreemde is dat iedereen meent dat deze staat van zelf herinnering er continu is, waardoor men zich “zelfbewustzijn” toebedacht. Iedereen die zichzelf serieus onderzoekt zal vroeg of laat herkennen dat deze flitsen slechts flitsen zijn en geen blijvend iets is. Zelf was ik jaren geleden bezig elke psycholoog, psychiater of wie daar maar ook mee te maken had, die in mijn blikveld verscheen te “ondervragen” over dit onderwerp. Bijna niemand van deze geleerde Heren herkende wat ik vroeg!
(3) John Bennett, Dramatic Universe, 4 volumes, volume 2, the Foundations of Moral Philosophy, page 123 / 11.28.8 The Law of Freedom en verder.
(4) Voices of the Dark. William Patrick Patterson Arete Communications I.S.B.N. 1-879514-90-7 Blz. 51 en verder
Naar boven